Հովհաննիսյան Անուկայի բլոգ

1. Թվարկման եղանակով բազմություններ
   ա) «ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱ» բառի տառերը (առանց կրկնությունների)
   {Մ, Ա, Թ, Ե, Տ, Ի, Կ}
   բ) 12-ի բաժանարարները
   {1, 2, 3, 4, 6, 12}
2. Տրված է M={5,10,15,20}
   5∈M – ճիշտ
   7∈M – սխալ
   15∈M – ճիշտ
   20∈M – ճիշտ
3. Բնութագրիչ հատկությամբ
   ա) C={1,3,5,7,9}
   C = {x | x-ը կենտ բնական թիվ է և 1≤x≤9}
   բ) D={երկուշաբթի,…,կիրակի}
   D = {x | x-ը շաբաթվա օր է}
4. Նույն իմաստ ունեցող նախադասություններ
   ա) a-ն A բազմության տարր է
   ե) a∈A
   Այո, նույն իմաստն ունեն
5. Պատկանելություն
   1∈N – ճիշտ
   −2∈N – սխալ
   −3∈Z – ճիշտ
6. Քանի տարր ունի
   ա) 1-ից 9 – 9 տարր
   գ) 10-ից 20 (ներառյալ) – 11 տարր
7. Որոնք են հավասար բազմություններ
   Հավասար են (կարգը կապ չունի)
   {2,4,6}, {2,6,4}, {4,6,2}
   Չեն հավասար՝
   {2,2,4}, {4,4,2}, {2,4}
   Տնային առաջադրանքներ
8. Ինչպես են կոչվում տարրերը
   երամ – թռչուններ
   վտառ – մեղուներ
   նախիր – խոշոր կենդանիներ (օր.՝ կովեր)
   հոտ – ոչխարներ
9. Նշեք բազմություն (օրինակներ)
   ա) աշակերտ – դասարանի աշակերտների բազմություն
   բ) դասարան – դպրոցի դասարանների բազմություն
   գ) քաղաքացի – երկրի քաղաքացիների բազմություն
   դ) կով – կենդանիների բազմություն
   ե) հասկ – բույսերի մասերի բազմություն
   զ) թռչուն – թռչունների բազմություն
   է) բնակարան – շենքի բնակարանների բազմություն
   ը) ձուկ – ձկների բազմություն
10. Օրինակներ
    ա) մեղու – միջատների բազմություն
    բ) նավ – տրանսպորտի տեսակների բազմություն
    գ) ինքնաթիռ – օդային տրանսպորտի բազմություն
    դ) ոչխար – կենդանիների բազմություն
11. Օրինակներ
    ա) ֆուտբոլիստ – մարզիկների բազմություն
    բ) նախարար – կառավարության անդամների բազմություն
    գ) հայր – մարդկանց բազմություն
    դ) երևանցի – Երևանի բնակիչների բազմություն
12. Տարրերի քանակ
    ա) {a,b,c} – 3
    բ) {a,a+1,a+2} – 3
    գ) {a,2a,3a} – 3
    դ) {a,a+1,b+1} – 3 կամ 2 (եթե որոշները հավասար լինեն)
13. Կոտորակների բազմություններ
    ա) հայտարարը 2, 110
    n=11,12,13,…
    {1000/11, 1000/12, 1000/13, …}

Դասի էջ՝ 123-125

Հարցեր և առաջադրանքներ․

1․Ո՞ր նյութերն են անվանում ռեակցիայի ա) արգասիքներ, բ) սկզբնանյութեր:

2․

Սոդա (խմորի սոդա) → NaHCO₃ (նատրիումի հիդրոգենկարբոնատ)

Քացախաթթու → CH₃COOH

CH₃COOH+ NaHCO₃=Сh₃COON+H₂o

a) x2 – 3x + 2 = (x-1)(x-2)
b) a2 – 5a + 4 = (a-1)(a-4)
c) a2 – 6a + 5 = (a-1)(a-5)
d) x2 – 3x – 4 = (x-4)(x+1)
e) m2 – 3mn + 2n^2 = (m-n)(m-2n)
f) m2 – 7mn + 6n^2 = (m-n)(m-6n)

a) a^2 – 8a + 15 = (a-3)(a-5)
b) x^4 – 4b^2 = (x^2-2b)(x^2+2b)
c) x^2 – 2xy – 3y^2 = (x-3y)(x+y)
d) m^2 + 7m + 10 = (m+5)(m+2)
e) p^2 – 5p + 6 = (p-2)(p-3)

a) 3m^2 + 27m + 54 = 3(m^2 + 9m + 18)
b) x^2 + x – 12 = (x+4)(x-3)
c) a^2 + 6a + 8 = (a+2)(a+4)
d) x^2 – x – 12 = (x-4)(x+3)

a) 2a + 2b + ax + bx = (a+b)(2+x)
b) ax – ay + 3x – 3y = (a+3)(x-y)

a) m^2 – mn + am – an = (m+a)(m-n)
b) 5a + 5b – ax – bx = (a+b)(5-x)
c) ax – ya + x – y = (a+1)(x-y)
d) m^2 – mn – 2n + 2m = (m-2)(m-n)
e) a^3 + 5a^2 + 5a + 25 = (a+5)(a^2+5)
f) x^4 – 3x^3 + 3x^2 – 9x = x(x-3)(x^2+3)

a) 86x – 43y + 2ax – ay = (43+a)(2x-y)
c) x^2 + xy – xz – yz = (x+y)(x-z)
d) m^4 + 2 – m – 2m^3 = (m^3+1)(m-2)
e) 5a^2 – 5ab + 5b^2 – 5ab = 5(a-b)^2
f) y – y^2 – y^3 + y^4 = y(1-y)(1+y^2)

ա) x² + 2x

x*(x+2)

բ) 4 + 6x²

2(2+3x²)

գ) -3 + 12x

-3(1-4x)

դ) 4x² + 2

2(2x²+1)

ե) 15 + 3x

3(x+5)

զ) 8x² + 4x³

4x²(2+x)

է) 4 — 8x²

4(1-2x²)

ը) 14x² + 7x⁴;

7x²(2+x²)

Ընդհանուր արտադրիչը դուրս բերել փակագծերից

ա) ax + bx

x(a+b)

բ) am — ank

a(m-nk)

գ) x²y + xy²

xy(x+y)

դ) p²q³ — p³q

p²q(q²-p)

ե) a²bc + ab²c + abc²

abc(a+b+c)

զ) x²y²z³— xy³z² + x⁴y³z⁵;

xy²z²(xz-y+x³yz³)

է) 2mn³ — 4m²n — 6m²n³

2mn(n²-m-3mn²)

ը) 6p⁴q³ + 8p²q³ — 10p³q²

2p²q(3p²q+4q-5p)

թ) a² — 4a⁴ + 5a⁵

a²(1-4a²+5a³)

ժ) 3x² — x⁶ + 2x⁸

x²(3-x⁴+2x⁶)

Տիգրան Հայրապետյան-Բացահայտիր՝ ո՞վ է Տիգրան Հայրապետյանը:

• Բնութագրիր այն ժամանակահատվածը , երբ է ապրել, գործել է  հայ քաղաքագետ, լրագրող, միջազգայնագետ-վերլուծաբան Տիգրան Հայրապետյանը:
• Քո կարծիքով, ինչու՞ է «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրում գործող գրադարանը կրում է Տիգրան Հայրապետյանի անունը:

հայ քաղաքագետ, լրագրող և միջազգայնագետ-վերլուծաբան էր։ Նա հայտնի էր իր վերլուծություններով և հրապարակախոսական հոդվածներով, որոնցում անդրադառնում էր քաղաքական, հասարակական և միջազգային կարևոր հարցերին։

Նա ապրել և գործել է 20-րդ դարի վերջում՝ Հայաստանի պատմության բարդ ու կարևոր ժամանակաշրջանում։ Այդ տարիներին երկիրը դուրս էր գալիս Խորհրդային Միությունից և դառնում անկախ պետություն։ Միաժամանակ տեղի էր ունենում նաև ը, որը մեծ ազդեցություն ունեցավ հասարակության և քաղաքական կյանքի վրա։ Տիգրան Հայրապետյանը այս ամենի մասին գրում էր, վերլուծում և փորձում օգնել մարդկանց ավելի լավ հասկանալ տեղի ունեցող իրադարձությունները։

Իմ կարծիքով, ում գործող գրադարանը նրա անունն է կրում, որովհետև նա եղել է գիտելիքի ու մտածողության կարևոր ներկայացուցիչ։ Նրա գործունեությունը կապված էր կրթության, գիտելիքի տարածման և հասարակության զարգացման հետ, իսկ գրադարանը հենց այդ արժեքների կենտրոնն է։ Այդպես նրա անունը հիշվում է և օրինակ ծառայում աշակերտների համար։

Այս ընթացքում առողջագիտության դասերին ուսումնասիրեցինք մարդու առողջության և սննդի հետ կապված կարևոր թեմաներ։ Սովորեցինք, թե ինչ նշանակություն ունի սնունդը մարդու օրգանիզմի համար և ինչպիսին պետք է լինի առողջ սնունդը։ Ծանոթացանք նաև սնվելակարգի կանոններին, որոնք օգնում են պահպանել առողջությունը և ճիշտ սնվել։ Դասերի ընթացքում իմացանք սննդային անվտանգության մասին, այսինքն ինչպես պետք է պահպանել և օգտագործել սնունդը, որպեսզի այն չվնասի առողջությանը։ Ուսումնասիրեցինք նաև թունավորումները և դրանց առաջացման պատճառները։ Առանձնապես ծանոթացանք Բոտուլիզմին, որը վտանգավոր սննդային թունավորում է։ Մենք սովորեցինք նաև սպիտակուցների կարևոր դերը մարդու օրգանիզմում, քանի որ դրանք օգնում են մարմնի աճին և զարգացմանը։ Բացի այդ, ծանոթացանք մարդու զգայարաններին՝ տեսողությանը, լսողությանը, հոտառությանը, համին և շոշափմանը, որոնք օգնում են մարդուն ճանաչել շրջակա աշխարհը։